Het open sociale web

Op het open sociale web wordt je data niet verhandeld aan de hoogste bieder om jou te beïnvloeden. Hier zijn geen misleidende algoritmes en is elke gebruiker eigenaar van eigen data. Het bestaat niet uit een of twee gesloten giga-platforms, maar is een pluriformiteit van tientallen sociale apps, die onderling met elkaar kunnen communiceren. 

Open netwerken

Er bestaan verschillende netwerken die communicatie tussen verschillende diensten onderling mogelijk maken. Deze netwerken van apps zijn mogelijk doordat ze allemaal gebruik maken van hetzelfde onderliggende open protocol. Dat is bijvoorbeeld ActivityPub bij het netwerk Fediverse, en AT Protocol bij het netwerk Atmosphere. Een open protocol maakt het makkelijk om nieuwe apps te ontwikkelen die op het netwerk aansluiten, en dat biedt iedereen de mogelijkheid eigen apps te ontwikkelen en de data die gebruikers genereren zelf te beheren. Doordat de software van de apps open gedeeld wordt, via een open source licentie, kan iedereen bovendien voortbouwen op de apps en deze ook zelf installeren, zonder afhankelijkheid van een centrale aanbieder. 

Geen van deze netwerken zijn al bij een breed publiek bekend, en er wordt nog te weinig op ingezet door organisaties en sectoren. Binnen het programma Open Socials richt Waag zich primair op het succesvoller maken van de Fediverse en de Atmosphere. Dat doet Waag met eigen accounts op Mastodon, Peertube en Eurosky, maar ook door zelf servers te hosten (waag.social, tube.waag.org) en apps te bouwen. 

Transitie

Tegelijkertijd brengt Waag sectoren bijeen om samen te onderzoeken wat nodig is om de transitie naar open socials mogelijk te maken. In juli 2025 bracht Waag al een coalitie van nieuwsmedia bij elkaar voor een ambtswoningsessie met de burgemeester van Amsterdam. De aanwezige partijen maakten gezamenlijk de belofte om van big tech naar public tech te bewegen. Een jaar later zijn de Correspondent, Follow the Money, Volkskrant en NRC trajecten gestart om dit te realiseren. Ook is Waag dit jaar onderdeel van de Incubator van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, waarin Waag samen met andere partijen in de sector werkt aan het open sociale web.

Pluriformiteit

Waag zet zich binnen Open Socials expliciet in voor het overbruggen van de verschillende netwerkprotocollen, om de visie van het open sociale web als pluriformiteit van sociale apps mogelijk te maken. We sluiten hiermee aan en dragen bij aan de overkoepelende visie en het realiseren van de European Social Stack.